العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)

86

بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)

قضاوت مىكند . 18 - كافى . . . . حضرت باقر عليه السّلام فرمود كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرمايد خداوند متعال چنين اعلام فرموده كه قسم بعزت و جلال و كبرياء و نور و علو و ارتفاع مكان خودم هيچ بنده‌اى هوا و خواست خودش را بر اراده و خواسته من مقدم ندارد مگر اينكه من بكيفر اين عمل كارهاى او را پريشان سازم ( شتّت عليه امره ) و زندگى دنياى او را بر او دشوار نمايم ( لبّست عليه دنياه ) و قلبش را به دنيا مشغول دارم ( شغلت قلبه و بها ) و از اموال دنيا بجز آن مقدارى كه مقدر نموده‌ام به او نخواهم داد . و بعزت و جلال و عظمت و نور و علو و ارتفاع مكان خود سوگند . هر بنده‌اى كه خواست مرا بر خواسته خود مقدم دارد من ملائكه خود را حافظ و نگهبان او نموده و آسمان و زمين را كفيل روزى او قرار مىدهم و من خود دنبال معامله و تجارت تجار بسود او ميپردازم و دنيا در نهايت ذلت و تسليم به او رو مىآورد . بيان ذات اقدس الهى به منظور تاكيد مطلب و قطعيت مفاد و معناى روايت و تثبيت آن در دل شنوندگان سوگندهائى ياد فرموده اول سوگند بعزت است و عزت يعنى نيرو و قوت و غالب و قاهر بودن مقابل ذلت و زبونى و به معناى مثل و مانند نداشتن و سوگند دوم . بجلال خود و او به معناى منزه و پيراسته بودن از نواقص و كمبودىها و يا به اين معنا كه عقول و افكار مخلوق بذاتش راه ندارد و يا آن قدرت مطلقه كه هر قدرتمندى در برابر او كوچك و ناچيز است سوگند سوم بعظمت و بزرگى و منظور عظمت مقام و مرتبه است كه هر صاحب مقامى در برابر او ذليل و زبون است و يا مقصود اينكه آن ذات مقدس برتر از اين است كه احدى بحقيقت صفاتش پى برد سوگند چهارم بكبرياء و مقصود از كبرياء اين است كه كليه موجودات مقهور و او بر همه قاهر و غالب و همه آنها در مقابل اراده و مشيت او تسليم است سوگند پنجم بنور و روشنايى و او عبارت از هدايت و راهنمائى او است كه تمام موجودات آسمانى و زمينى از هدايت تكوينى و تشريعى برخوردار هستند و در اثر آن راه كمال و سعادت خود را بروشنى ديده و مسير رشد و صلاح خود را دريافته‌اند همان گونه كه بوسيله نور ظاهرى راه را مىبيند . سوگند ششم بعلو و بلندى منظور اينكه ذات اقدسش بلندتر از اين است كه عقول و افكار و افهام به آن برسد و يا مقصود اينكه او چون علت العلل است فوق جميع ممكنات است و يا اينكه او متعالى و برتر از اين است كه متصف بصفات مخلوقات و ممكنات باشد سوگند هفتم بارتفاع مكان و اين به معناى برتر بودن از اين كه توصيف و تعريف گويندگان او را بتواند توصيف نمايد و شايد بعضى از اين جمله‌ها تاكيد و توضيح جمله ديگر باشد لا يوثر عبد هواه على هواى يعنى انتخاب نميكند و مقدم نميدارد